|
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا ابر پراکنده
هرات فردا آفتابی
مزارشريف فردا نا معلوم
غزنی فردا ابر پراکنده
جلال آباد فردا احتمال بارندگی
باميان فردا احتمال بارندگی
زرنج فردا آفتابی
ميمنه فردا احتمال بارندگی
مهمترین برنامه ها
تازه ها:
کليد گروپ
عملیات شبانه؛ شمشیر دولبه
تهيه شده توسط حسین توحیدیيكشنبه 04 جدي 1390 ساعت 09:04
عملیات شبانه ی نیروهای ناتو در نقاط مختلف افغانستان مدام مشکل ساز بوده و تاکنون محور بسیاری از مناقشات حکومت افغانستان و ناتو قرار گرفته است.
به باور نیروهای ناتو، این عملیات از نظر تاکتیک جنگی، یک شگرد کارا به شمار آمده و می تواند در نابودی مخالفان مسلح دولت مؤثر واقع گردد.
جنرال جاکوبسن سخنگوی نیروهای ناتو در افغانستان به روز یک شنبه 27 ماه قوس ابراز داشت که این عملیات هم برای افغانستان و هم برای ناتو مفید بوده و می تواند در نابودی رهبران مخالفان مسلح تأثیر به سزایی داشته باشد.
با این حال، عملیات شبانه بارها واکنشهای تند مردم، نهادهای جامعه مدنی و حکومت افغانستان را برانگیخته است. این اعتراضات به دنبال آن بوده است که عملیات شبانه در نقاط مختلف کشور در پی گزارشهای نادرست و به صورت کورکورانه انجام گردیده که عواقب ناگوار تلفات ملکی را در پی داشته است.
حکومت افغانستان و در رأس آن رییس جمهور در جایگاه شخص اول نهاد اجرایی که مسئولیت مستقیم صیانت از حقوق مردم را دارد، مدام با شکایت و گاهی نیز از راه دیپلوماتیک از نیروهای ناتو خواسته تا جلو این عملیات را بگیرد. علی رغم این تقاضاها از مجرای رسمی نهاد اجرایی دولت، نه تنها هیچ توجه عملی از سوی نیروهای ناتو به آن نگردیده، بلکه این نیروها از عملیات شبانه به عنوان یک ابزار مؤثر جهت جلوگیری از حملههای مخالفان مسلح و تضعیف آنان نام برده اند.
به باور آگاهان امور اگر حکومت در راستای قطع عملیات شبانه توسط نیروهای ناتو جدی تر عمل نموده و از مجرای رسمی قدرتمند تری درخواستی را همراه با میکانیزم جایگزین صادر نماید، در توقف این عملیات تغییراتی رونما خواهد شد.
عبداللطیف عالمی؛ آگاه امور روابط بینالملل بر این عقیده است که اظهار نظرهای حکومت و رییس جمهور در زمینه عملیات های شبانه، بیشتر حالت احساسی دارد و برای فراهم آوری قناعت افکار عامه و رضایت ذهنی شهروندان کشور صورت گرفته است.
به باور وی اگر حکومت افغانستان طرح جایگزینی را جهت این عملیات داشته باشد و یا حداقل درخواست رسمی خود را از مجرای دپلوماتیک قوی تری چون دفتر نمایندگی سازمان ملل در کابل و مقر نیرو های ناتو به صورت خیلی جدی پیگیری کند، تبعات منفی از عملیات شبانه به شیوهی کنونی آن تبارز نخواهد یافت.
با این حال، مشخص نیست که این عملیات تا چه اندازه در هدف مورد نظر تأثیرگزار واقع شده؛ اما آنچه روشن است، آسیب پذیری نیروهای غیرنظامی و تلفات ملکی در جریان اجرای عملیات شبانه، خشم مردم و دولتمردان کشور را برانگیخته است. جالب این است که با هر بار تکرار این رخداد تأسفبار، مسئولان ناتو تنها کاری که انجام داده اند، فقط عذرخواهی بوده و این امر را در راستای جبران خسارتهای جانی و مالی کافی دانسته اند.
آخرین مورد از این رویدادها، عملیات شبانهی ناتو بر منزل داکتر حفيظ الله، رئيس مبارزه با موادمخدر ولايت پکتیا است که در نتيجهی آن يک زن کشته و ٤ تن ديگر زخم برداشت.
در واکنش به این عملیات بار دیگر جان آلن، قومندان عمومی ناتو معذرت خواهی نموده و رییس جمهورکرزی در نشستی با وی، از نیروهای ناتو خواسته تا پس از این هیچ خارجی در هنگام اجرای عملیات شبانه به خانهی افغانها داخل نشود.
اکنون پرسش این است که آیا عملیات شبانه با درخواست رییس جمهور از جان آلن متوقف شده و از ورود خارجیها به منازل افغانها جلوگیری خواهد شد؟
آگاهان امور براین عقیده اند درحقیقت هیچ تضمینی برای توقف چنین عملیات های خودسرانه و بدون هدف دقیق وجود ندارد و هراس از این امر وجود دارد که بار دیگر چنین رویدادهایی انجام شود و تعداد زیادی از افراد ملکی کشته شود.
حسین خاموش؛ کارشناس مسایل سیاسی دلیل این امر را در نبود میکانیزم درست به عنوان گزینهی جایگزین میداند.
به باور وی اگر میکانیزم بازدارنده ای جهت جلوگیری از انجام چنین عملیات از جانب حکومت افغانستان وضع نگردد، همچنان نظامیان خارجی در هرجا و هر زمانی که خود تشخیص دهند دست به اجرای عملیات زده و پیامدهای آن نیز قابل پیشبینی نخواهد بود.
به هرصورت، با گذشت ده سال از آغاز مبارزه علیه تروریزم و جنگ با مخالفان مسلح دولت، تا هنوز عملیات شبانه به عنوان شمیشر دولبه به یک معضل میان حکومت و ناتو تبدیل گردیده است. شمشیری که یک لبهء آن به جان مخالفان مسلح حواله می گردد؛ اما لبهء دیگر آن جان نیروهای بی گناه ملکی را می گیرد.
با این وجود، تنها انتظاری که از توقف عملیات شبانه می توان داشت این است که مسئولان امنیتی بتوانند آنگونه که وعده سپرده اند تا دوماه دیگر نیروهای خاص نظامی را مجهز ساخته و به صورت رسمی این پروسه را مستقلانه انجام دهند. البته در آن صورت نیز هماهنگی لازم، تشخیص درست هدف و مقدمات پیشگیرانه از تلفات ملکی، از ضرورتهای اصلی در اجرای چنین عملیات می باشد.
به هرصورت، در هر مقطع زمانی که بنا باشد روند حفظ جان مردم و صیانت از حقوق آنان اجرایی گردد، جدیت حکومت در انجام امور اجرایی مطابق با حقوق مورد نیاز مردم یک امر الزامی و ضروری است.
بنابراین، به نظر می رسد تا زمانی که عزم جدی و طرح جامعی در این خصوص از جانب حکومت و نهادهای مرتبط امنیتی افغانستان به ناتو و نیروهای خارجی پیشکش نگردد، این جنجال کماکان ادامه خواهد داشت و هر از گاهی به عنوان زخم ناسوری سر باز نموده و نمک سود خواهد شد.






