|
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا آفتابی
هرات فردا آفتابی
مزارشريف فردا آفتابی
غزنی فردا احتمال بارندگی
جلال آباد فردا ابر پراکنده
باميان فردا آفتابی
زرنج فردا آفتابی
ميمنه فردا آفتابی
مهمترین برنامه ها
کليد گروپ
توجیه جنگ یا نقشهء صلح؟
تهيه شده توسط محمدرضا گلکوهیشنبه 10 جدي 1390 ساعت 10:09
اظهار نظرجو بایدن، معاون رییس جمهور ایالات متحد امریکا در مصاحبه با نشریهء نیوزویک مبنی بر اینکه طالبان به صورت مستقیم دشمنان ما نیستند، علاوه بر اینکه حیرت عمومی را در سراسر جهان و بخصوص افغانستان برانگیخته، طالبان را نیز وادار به عکس العمل کرده است.
از نظر طالبان این یک پیروزی برای آن ها است چون جنگ های 10 ساله آنان با امریکا، موجبات تغییر استراتیژی امریکایی ها در قبال طالبان شده است.
این چرخش نرم مقامات امریکایی در مقابل طالبان؛ دشمن ندانستن آن ها و حذف رهبر طالبان از فهرست سیاه پیش از خروج نیروهای امریکایی در سال 2014 ، این تعبیر را به وجود آورده است که جنگ 10 ساله امریکایی ها با طالبان سودی برای واشنگتن نداشته و حال زمان برای به رسمیت شناختن طالبان فرا رسیده است.
حنیف افضلی از شهروندان ساکن ولایت غزنی در این مورد می گوید: اگر منظور معاون رییس جمهور ایالات متحده این باشد که امریکا با طالبان دشمنی ندارد، مبارزه علیه این گروه توسط نظامیان بینالمللی زیر سوال رفته و این ابهام پیش میآید که گویا این جنگ صادقانه نبوده و به نحوی بازیهای فریب کارانه ای بیش نبوده است.
جو بایدن، در ادامهء سخنانش افزوده است که رییس جمهور در هیچ بیانیهء طالبان را دشمن ما نگفته است؛ زیرا این کار منافع امریکا را تهدید می کند و اگر واقعاً طالبان قادر باشند که دولت فعلی که ما از آن حمایت می کنیم را سرنگون کنند، پس این یک مشکل جدی برای ما خواهد بود.
این مصاحبه بیشتر در راستای تأمین ثبات و آوردن صلح در افغانستان انجام شده و نظر بایدن در این خصوص ابراز گردیده بود. در سخنان آقای بایدن، هدف از جنگ، مبارزه برای نابودی طالبان دانسته نشده بود، در عین اینکه مصالحه با این گروه مورد حمایت ایالات متحده امریکا پنداشته شده بود.
این در حالی است که سخنگوی طالبان در یک تماس تلیفونی با کلید، این گفته های بایدن را رد کرده و می گوید: چطور ده سال قبل، زمانی که نیروهای امریکایی به افغانستان آمدند، هیچوقت با طالبان پروای گپ زدن را نکردند و طالبان را دشمن خطاب کردند؟
به باور ذبیح الله مجاهد، جنگ های ده ساله اخیر در افغانستان به امریکا این درس را داده است که نمی تواند طالبان را نادیده بگیرد: این جنگ ها امریکا را مجبور ساخت که در پالیسی ده ساله خود تغییر بیاورد، زیرا فهمید که رها کردن طالبان مشکل است.
پذیرفتن طالبان به عنوان یک گروه غیر متخاصم برای امریکا و تغییر استراتیژی این کشور بر علیه طالبان به نوعی در سخنان بایدن تبارز کرد که صحبت های سخنگوی طالبان را نیز مورد تایید قرار داد: این برای امریکا بسیار خوب است که افغانستان مکان امن برای کسانی باشد که می خواهند امریکا را هدف قرار ندهند.
هرچند این سخنان در افغانستان با انتقادهای زیادی از سوی کارشناسان مواجه گردید؛ اما سخنگوی کاخ سفید این ابراز نظر بایدن را به صورتی توجیه نمود که هدف از آن جداسازی طالبان از بدنهء القاعده بوده است.
جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید در پی اظهارات بایدن اعلام داشت: این واقعیتی است که ما به افغانستان به منظور نابودی کسانی رفتیم که در یازدهم سپتمبر بر امریکا حمله کردند. ما آن جا به خاطر شکست دادن القاعده و با ثبات ساختن افغانستان رفته ایم تا القاعده و هراس افکنان دیگر، که می خواهند امریکا را هدف قرار دهند، نتوانند در آن کشور پناهگاه داشته باشند.
با این حال، هرچند حکومت افغانستان موضع مستقیمی علیه این اظهارات اتخاذ نکرده و به صورت واضح، سخنان جو بایدن را مورد انتقاد قرار نداده؛ اما به نحوی از اینکه افغانستان در تصمیمهای نوین صلح مشارکت داده نمیشود نگرانی شان را ابراز داشته است.
ایمیل فیضی؛ سخنگوی رییس جمهور کرزی، پنهان کاری امریکایی ها در مورد مذاکره با طالبان را، خلاف اصول برنامه مصالحه با طالبان دانست و گفت: یکی از شرط های اصلی برنامه مصالحه با طالبان این است که دولت افغانستان خود، ریاست تماسها و گفتگو ها را داشته باشد.
با این وجود نیز، این پرسش در افکار عامه و نزد آگاهان امور در افغانستان برجسته شد، که اگر طالبان دشمنان امریکا نیست، پس چرا ایالات متحد امریکا ده سال در برابر این گروه در افغانستان جنگیده است؟
نصرالله استانکزی؛ استاد پوهنتون کابل معتقد است، این که حال مقامات امریکایی در سخنانشان طالبان را دشمن امریکا خطاب نمی کنند، باید به این سوال ملت امریکا، متحدان غربی و مردم افغانستان جواب بدهد که چرا ده سال در این ملک جنگیده است؟
با این وصف، شماری دیگری از آگاهان بر این باورند که امریکا برای این سیاست تازه اش از پیش، زمینه سازی کرده بود و گفته بود که طالبان افغانی از طالبان پاکستانی جدا هستند و با القاعده روابط شان را قطع کرده اند.
به گفتهء این آگاهان امریکا نام های شماری از رهبران برجستهء طالبان را نیز از فهرست سیاه حذف کرد. این آگاهان می افزایند که بر بنیاد توافق امریکا و طالبان قرار است شماری از مقام های برجستهء طالبان به شمول مولوی خیرالله خیرخواه، نورالله نوری و فضل محمد فاضل از زندان گوانتانامو رها شوند.
وحید مژده آگاه سیاسی، دوست دانستن طالبان از سوی امریکا را، در حل مشکل افغانستان تاثیر گذار ندانسته می گوید: مشکل افغانستان این است که گروه های دیگری که در داخل کشور هستند، با طالبان چه نوع رابطه ای خواهند داشت و نظرش شان در بارۀ طالبان چیست؟
با اینکه این گمانهها از اظهارات جو بایدن در افغانستان به معنای تقویت روابط پنهانی طالبان با امریکا تلقی گردید، اما سفارت ایالات متحده امریکا در کابل شرایط پیشین این کشور را برای آشتی با طالبان تکرار نموده و دوستی امریکا با طالبان را مشروط به تحقق این شرایط اعلام کرد.
سفیر امریکا در کابل پس از اظهارات جو بایدن، معاون رییس جمهور این کشور اعلام نمود: آنچه معاون رئیس جمهور گفت، این است که در صورتی طالبان لزوماً دشمن ما نیستند که آنان اسلحه خود را کنار بگذارند و از خشونت دست بردارند، رابطه خود را با القاعده قطع کنند و قانون اساسی افغانستان و به ویژه به مواد مربوط به حقوق اقلیتها و زنان احترام بگذارند.
با این وجود سخنگوی طالبان این سوال را مطرح می کند که چرا اگر امریکا طالبان را دشمن خود نمی دانست باز این قدر مشکلات، ضرب و شتم، بمباران، اسیر کردن و بی خانه ساختن افغان ها را انجام داد؟
به باور مجاهد حقایق در حال روشن شدن است و معلوم می شود که امریکا برای چه به افغانستان آمده است.
براساس اعلامیهء که سفارت امریکا در کابل در همین مورد صادر کرده، رایان کراکر همچنین گفته است: طالبان می توانند انتخاب نمایند که جنگ را ادامه بدهند یا با جامعه افغانستان از طریق پذیرفتن شرایط مذکور یکجا گردند.
او همچنین گفته است: آنان خواستهای سیاسی نیز دارند و به همین دلیل، روند مصالحه تحت رهبری حکومت افغانستان و با حمایت وزارت خارجه امریکا راه اندازی شده است.
به هرحال، محافل مدنی و مجامع سیاسی در افغانستان خواهان شفافیت بیشتر برنامهء صلح ایالات متحده امریکا با طالبان گردیده و خواهان این امر میباشند که هرگونه تصمیمی که در راستای صلح با طالبان و یا مخالفان درگیر جنگ در افغانستان گرفته میشود، پیش زمینههای آن به اطلاع عموم مردم و افکار عامه رسانده شود.
ضیا دانش؛ روزنامه نگار و آگاه سیاسی می گوید: اگر سیاستهای صلح طلبانه یا مذاکره جویانه از جانب ایالات متحده امریکا به شکلی دنبال گردد که مردم و دولت افغانستان درجریان گذاشته نشود، این امر ابهام بیشتری را نسبت به سیاست امریکا در افغانستان خلق خواهد کرد.
با اینکه نهادهای رسمی حکومت افغانستان نخواسته اند درخصوص اظهار نظر جوبایدن ابراز نظر مشخصی داشته باشند؛ اما به نحوی از اینکه مبادا در قضیهء مذاکره، دولت افغانستان در حاشیه قرار گیرد، در هراس میباشند.
به باور آگاهان امور، اعلام چارچوب صلح از جانب شورای عالی صلح افغانستان نیز درهمین راستا صورت گرفت.
شورای عالی صلح اعلام کرده است، مذاکره با طالبان تنها به شرطی آغاز می شود که این گروه از خشونت علیه شهروندان افغانی دست کشیده، روابط خود با القاعده را قطع کرده، و قانون اساسی افغانستان و حقوق شهروندی و آزادی، از جمله حقوق زنان احترام گذاشته و آن را به رسمیت بشناسد.
در سندی که شورای عالی صلح افغانستان منتشر کرده آمده است: جمهوری اسلامی افغانستان با گشایش دفتری در دوحه برای این گروه نظامی مخالف (طالبان) موافقت می کند. این دفتر فقط به منظور پیشبرد روند مذاکرات صلح تاسیس می شود.
به هر ترتیب، مشخص نیست که موضع جدید ایالات متحده امریکا و اظهارات جوبایدن؛ معاون رییس جمهور این کشور در راستای نزدیک شدن به طالبان و جداسازی آنان از القاعده صورت گرفته، یا اینکه به نحوی توجیه ناکامیهای جنگ با این گروه می باشد.
