|
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا آفتابی
هرات فردا آفتابی
مزارشريف فردا آفتابی
غزنی فردا احتمال بارندگی
جلال آباد فردا ابر پراکنده
باميان فردا آفتابی
زرنج فردا آفتابی
ميمنه فردا آفتابی
مهمترین برنامه ها
کليد گروپ
طالبان می آیند!
تهيه شده توسط محمدرضاگلکوهیشنبه 17 جدي 1390 ساعت 10:05
بعد از مدتها خبرهای ضد ونقیضی که در مورد گفتگوهای پنهانی طالبان با امریکا در قطر و ایجاد دفتر سیاسی برای این مخالفان ناراضی دولت در رسانه ها بود، این بار طالبان لب به سخن گشودند و این موارد را تایید کردند تا نشان دهند که نسبت به دولتمردان کابل، چقدر در سیاست دست پیش دارند.
اعلام آمادگی برای صلح، بعد از ده سال جنگ با امریکا؛ رابطه ای تناتنگی داشت با اظهارات جو بایدن که آنان را دشمن ندانست. طالبان نیز از این فرصت که گفته می شود شش ماه است "آدرس قطر" را دارند، نهایت استفاده رسانه ای را بردند و این چراغ سبز کاخ سفید را نشانه ی ضعف و شکست در جنگ علیه تروریزم تلقی کرده و پرچم سفید خود را این بار با افتخار در قطر به اهتزاز در آوردند تا به جهانیان نشان دهند که صلح بدون آنان هرگز!
در اعلامیه نشر شده طالبان، آمده است: « ما هم اکنون حاضریم که دفتر سیاسی خود را، خارج از افغانستان باز کنیم که البته حضور قوی ما در داخل افغانستان وجود خواهد داشت و از این طریق ما با جامعه جهانی داخل مذاکره خواهیم شد.»
با این وجود روند مذاكره با طالبان و سهيم ساختن آنان در قدرت سياسي با ايجاد دفتر رسمي براي اين گروه در قطر مورد حمايت حكومت افغانستان نيز قرار گرفته و در مجموع چشم انداز مثبتي را خلق نموده است.
پروسهء مصالحه با وجود هراسهاي موجود، حمايت جوانب اصلي مذاكره را به دست آورده و كارشناسان اين پروسه را در صورت تحقق يافتن شرايط حقوقي پيشنهاد شده از سوي جامعه مدني يك گام مثبت ارزيابي مي كنند.
پس از آن كه مسئلهء ايجاد دفتر رسمي براي طالبان در قطر جديت بيشتري به خود گرفت، اعلام حمايت حكومت افغانستان در پيشرفت اين پروسه، از تأثيرگزاري عمده برخوردار است.
حامد کرزی؛ رئیس جمهوری براي نخستين بار از تاسیس دفتر نمایندگی طالبان در قطر با هدف کمک به برقراری صلح در کشور حمایت نمود. اين حمايت درحالي صورت گرفت كه پيشتر از عدم مشورت امريكا و آلمان درخصوص مذاكره در قطر به شدت خشمگين شده و ابراز نارضايتي نموده بود.
آقای کرزی در بیانیه ای که هفتهء گذشته منتشر کرد، گفت با این که ترجیح می دهد، نمایندگی طالبان در ترکیه یا عربستان سعودی مستقر باشد، اگر آمریکایی ها بخواهند این دفتر در قطر تاسیس شود، او هم موافقت خواهد کرد. او در بیانیهء خود گفت:"برخورداری طرف مقابل از یک نشانی دقیق شرط برداشتن قدم های عملی به سوی آغاز مذاکرات است."
درعين حال، حكومت افغانستان تأكيد بيشتر بر مالكيت افغاني در اين پروسه داشته و بر رهبري اين پروسه توسط افغانها تصريح نموده است.
سيامك هروي؛ يكي از سخنگويان حكومت، اظهار مي دارد كه حكومت افغانستان تاكيد در مورد كنترول مذاكرات توسط افغان ها را همچنان به عنوان يك اصل در مذاكرات به حساب مي آورد.
درهمين حال، شوراي عالي صلح، ضمن موافقت با اين پروسه، شرايط مشخصي را براي مذاكره با طالبان پيشنهاد نموده است. توقف جنگ قبل از آغاز مذاكرات، قطع ارتباط طالبان با شبكه القاعده، حفظ دستاوردهاي حكومتداري طي ده سال گذشته، احترام به قانون اساسي و تماميت ارضي افغانستان، مشاركت پاكستان در مذاكره و متقاعد ساختن مخالفان مقيم اين كشور براي قطع جنگ در افغانستان، از جمله شرايط پيشنهادي شوراي عالي صلح افغانستان دراين پروسه ميباشد.
افزون براين موارد، حكومت تأكيد بيشتر براين مسئله دارد كه مذاكره بايد با حضور دو جانب اصلي؛ يعني طالبان و حكومت افغانستان صورت پذيرد و دخالت جانب سوم در اين پروسه به هيچ وجه پذيرفتني نيست.
اين شرايط از جانب شوراي عالي صلح درحالي پيشنهاد گرديد كه امريكا از افتتاح دفتر رسمي طالبان در قطر و اختصاص يك صد مليون دالر براي پيشرفت اين روند خبر داد.
با اين وصف، شوراي عالي صلح ضمن موافقت با اصل پروسه، پراكندگي در امور اجرايي مذاكره را نشانهء ضعف مديريت دراين روند ميداند.
محمد اسماعيل قاسميار؛ مشاور امور بينالمللي شوراي عالي صلح اظهار ميدارد كه "بايد در امر مذاكره مرجع واحدي جهت امور اجرايي وجود داشته باشد، درغير آن صورت اين پروسه مثل گذشته با شكست مواجه خواهد شد."
نگراني شوراي عالي صلح درحالي ابراز ميگردد كه كارشناسان امور، نبود مرجع واحد تصميم گيري در جانب طالبان را نيز يك مسئلهء عمده دانسته و اين امر را موجب عدم توفيق احتمالي در روند مذاكرات ميداند.
سيد جواد حسيني؛ رييس سازمان فرهنگي افغانستان جوان و كارشناس مسايل سياسي معتقد است كه "بارها يك گروه مخالف مسلح به نام طالبان وارد مذاكره شده و هزينه ای نيز روي اين پروسه صورت گرفته است، ولي پس از آن مشخص شده است كه اين افراد، نمايندگان واقعي گروه طالبان نميباشند."
محمدعارف رحماني؛ عضو ولسي جرگه نيز اين مسئله را نقيصهء قابل هراس در امر مذاكره مي داند. به باور وي "اگر اطمينان كامل از اين امر به وجود نيايد كه مذاكره كنندگان قطر، نمايندگان واقعي و تام الاختيار طالبان است، رسيدن به نتيجهء مثبت و موفقيت كامل در اين پروسه ناممكن خواهد بود. بخصوص اينكه گروه هاي زيادي در پاكستان و ساير نقاط همجوار افغانستان قرار دارد و در صورت عدم جلب رضايت آنان، دست به تخريب خواهند زد."
از سوی دیگر حضور شجاع پاشا رییس استخبارات پاکستان در قطر نشان داد که اسلام آباد برای قطر هم برنامه دارند. آنها به مجردی که شایعات "آدرس قطر" به وجود آمد، رئیس استخبارات خود را به قطر فرستادند تا از نزدیک تحولات دپلماتیکی طالبان را مورد بررسی و ارزیابی قرار بدهند و با سران قطری در پشت درهای بسته ملاقات کنند.
با اين اوصاف نگرانی های جامعه مدنی به دلیل انجام مذاکرات پنهانی با طالبان افزایش یافته است.
سيما سمر؛ رييس كمسيون مستقل حقوق بشر مي گويد: "معامله های سياسی كه باعث عفو ناقضان حقوق بشر و مجرمان جنگی شود، نه تنها مساعدتی به پروسهء صلح نخواهد کرد، بلكه باعث خواهد شد تا روند رسيدگی به مسايل حقوقي در كشور آسيب خورده و نااميدي مردم را به دنبال داشته باشد."
رييس كمسيون مستقل حقوق بشر توجه به جوانب حقوقي را در قضيهء مذاكره يك امر جدي دانسته و آن را محور اصلي مسايل صلح آور در افغانستان مي داند.
در اين ميان، ضمن نگراني از اين نبايد حقوق مردم قرباني اين معاملهها گردد، مردم نسبت به پروسهء صلح خوشبيني داشته و باورمند به اين مسئله ميباشند كه درصورت توافق و هماهنگي لازم ميان اطراف دخيل در قضيه، اين روند خواهد توانست به كاميابي قابل ملاحظهء دست يابد.
محمدتقي جعفري؛ محصل علوم سياسي براين باور است كه "اگر هماهنگي لازم ميان اطراف مذاكره به وجود آمده و خواستهها به شكل معقول آن مطرح شده و اعمال گردد، اميدواری برای آوردن صلح در كشور وجود دارد."
وي از اعلام آتش بس احتمالي در چند ولايت به منظور تأمين صلح را، يكي از گامهاي مؤثر در اين راستا دانسته مي افزايد: "مهم اين است كه حاميان بينالمللي افغانستان بتوانند با همكاري كشورهاي منطقه و حكومت افغانستان، گلوگاههاي حمايتي خارجي را به روي مخالفان مسلح دولت و طالبان ببندد."
به باور وی اين امر همواره برای جامعه جهاني ممكن بوده است؛ اما تاكنون گام جدي براي عملي ساختن آن برداشته نشده است.
كارشناسان نيز اين مسئله را باعث هراس و نگراني دانسته و معاملهء سياسي بر سر حقوق مردم را عامل شكست اين پروسه مي دانند.
عبدالغفور ليوال؛ رييس مركز مطالعات استراتیژيك افغانستان براين باور است كه " افغان ها نمی خواهند دستاوردهای شان قربانی معاملات فی ما بین امریکایی ها و طالبان گردد." به باور وي، اين امکان ان وجود دارد که امریکاییها دستاوردهاي موجود را به باد معامله قرار دهند."
لیوال تصريح مي كند: "امریکاییها میخواهند با درست کردن معاملهای با طالبان امنیت را استحکام بخشیده و خود را از جنگ خارج نماید."
به هر ترتيب، نبود هماهنگي ميان گروههاي مخالف مسلح دولت و نبود رهبري واحد طالبان از يكسو و نبود هماهنگي ميان نهادهاي طرف مذاكره؛ از جمله حكومت افغانستان و ايالات متحده امريكا از سوي ديگر، هراس اصلي در عدم رسيدن پروسهء صلح به موفقيت به حساب مي آيند. اين فاكتورها را كارشناسان زير عنوان نبود هماهنگي لازم جمع بندي نموده و اين امر را مانع رسيدن به صلح ميدانند.
درعين حال، تأكيد همگاني براين است كه نبايد صلح موجب خط كشيدن بر خطاهاي گذشته شده و عامل ضايع شدن حقوق مردم در گذشته و حال گردد. اين نگراني ازآن رو برجسته به نظر ميرسد كه احتمال كوتاه آمدن از اجراي بعضي از مواد قانون اساسي و آزاديهاي مدني و مجاز در جريان مذاكره يك امر قابل تصور است.
به هرحال، به نظر كارشناسان، چشم انداز كنوني مذاكره اگر با جديت و توجه به نگرانيهاي فوق دنبال گردد، ميتواند تأثير مثبتي در ثبات آفريني در افغانستان گذاشته و اوضاع نابسامان كنوني را بهبود بخشد.
