|
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا آفتابی
هرات فردا آفتابی
مزارشريف فردا آفتابی
غزنی فردا احتمال بارندگی
جلال آباد فردا ابر پراکنده
باميان فردا آفتابی
زرنج فردا آفتابی
ميمنه فردا آفتابی
مهمترین برنامه ها
کليد گروپ
روزهای سخت تصدی ملی بس
تهيه شده توسط محمد فهیم حیدریيكشنبه 08 عقرب 1390 ساعت 11:16
رفت و آمد در کابل، پایتخت کشور این روزها خیلی سخت و پر دردسر شده است و به نظر می رسد که ریاست تصدی ملی بس نیز روزگارش چنین است. مردم هر صبح و شام سرگردان و نگران به این سو و آن سو در هر چوک و سرکی به دنبال وسیله نقلیه ای هستند تا از دل این همه ترافیک و ازدحام، خود را به مقصد برسانند. و در این بین اگر بخواهی با ملی بس به مقصد برسی، نه تنها که سر وقت و راحت نمی رسی، بلکه تا مقصد بوت ها و لباس هایت چتل شده، گاها جیبتان نیز خالی می شود!
ملی بس های برقی در گذشته که کابل جمعیت کمی داشت به راحتی حمل و نقل شهری را مهیا می ساختند، ولی اکنون که جای آن ها را، هدیه های «پاک و ایندیا» گرفته، کابلی ها دچار مشکل شده اند. البته ناگفته نماند که جمعیت این شهر نیز چندین برابر شده و سرک های آن نیز پر از گودال و چقوری.
در حالی که مردم شهر کابل با مشکلات روزافزون ترانسپورتی به شدت در گیرند، و انتظار دارند که خدمات ریاست تصدی ملی بس بهتر شود، به عوض افزایش تعداد ملی بس ها در هر لین، لین ها نیز کم می شود.
در چند سال اخير با آن كه نفوس در شهر كابل رو به ازدیاد است و نزدیک به 5 میلیون پیش بینی می شود، اما فعاليت و خدمات تصدي ملی بس با ازدیاد پایتخت نشینان کم شده است.
به اساس گفته هاي مسوولين رياست تصدي ملي برای حل مشکلات مردم باید بیش از 2500 عراده بس در كابل فعاليت داشته باشد.
غوث الدین وفا رئیس اسبق ریاست تصدی ملی بس می گوید: از سال 1384 تا 1386 بین 400 الی 550 عراده بس همه روزه در لین ها مردم را جابجا می کردند اما در حال حاضر بین 60الی 70عراده ملی بس آن هم تنها در چند لین محدود فعالیت دارد.
با آن كه رياست تصدي ملي بس در حال حاضر بیش از 400 عراده بس براي عرضه خدمات به شهروندان كابل در اختيار دارد، اما تمامي اين بس ها فعال نمی باشد.
پس از ایجاد اداره ای جدید در سال 1380، برای گسترش و بازسازی ریاست ملی بس بیش از 1000 بس را کشورهای خارجی کمک کردند.
دلايل اساسي کاهش خدمات این سکتور برای مردم نبود افراد مسلکی، عدم کمک های مالی از سوی حکومت، فساد اداری در ریاست تصدی ملی بس، کمبود دريوران، عوارض جزئي تخنيكي، عدم توجه مسوولین وزارت ترانسپورت و ریاست تصدی ملی بس به حفظ و مراقبت ملی بس ها و عدم توجه راکبین به این وسایل حمل ونقل عمومی خوانده مي شود. وفا در این باره می گوید: خدمات ریاست تصدی ملی بس بین 300 الی 400 % نظر به سال های گذشته پائین آمده است.
اما غلام حضرت رئیس فعلی تصدی ملی بس کمبود پروزه جات، نبود ورکشاپ ها و ترک وظیفه دریوران به دلیل پائین بودن معاش را، مشکل عمده این ریاست عنوان کرده می گوید: با همهء این مشکلات، ریاست تصدی ملی بس توانسته 400 عراده بس را فعال نگه دارد، در صورتی که نورم تخنیکی برای موتر های ملی بس، ده سال است اما با وجود تکمیل آن، باز هم ملی بس ها فعال می باشند.
وی می پذیرد که خدمات این ارگان نظر به چند سال گذشته در شهر کابل کاهش پیدا نموده است، اما رئیس تصدی ملی بس نبود توقفگاه ها، ازدحام ترافیکی، عدم همکاری ارگان های امنیتی و تغییر ایستگاه ها از نقاط مرکزی شهر را از عوامل مشکلات این ریاست می داند.
این در حالی است که حبیب الله قادری وزیر اسبق وزارت ترانسپورت وهوانواردی نبود افراد مسلکی در وزارت ترانسپورت و همچنین ریاست ملی بس را، بوجود آورنده مشکلات در بخش حمل و نقل شهر کابل می داند.
قادری می گوید: ریاست تصدی ملی بس در زمان مسوولیت اش در وزارت ترانسپورت تا اندازه ای به خود کفایی رسیده بود.
وی از موجودیت فساد اداری در این وزارت انتقاد کرده اضافه می نماید که سالانه حد اقل صد ملیون دالر عواید وزارت ترانسپورت اختلاس می گردد.
غوث الدین وفا رئیس اسبق ریاست تصدی ملی بس نیز نبود افراد مسلکی در وزارت ترانسپورت و ریاست تصدی ملی بس را مشکل اساسی عنوان می کند.
وی معتقد است، افرادی که در راس وزارت ترانسپورت قرار می گیرند، اصلاً توجهی به ریاست ملی بس ندارند و این مشکل ناشی از عدم کنترول مسوولین وزارت ترانسپورت می باشد.
با وجود ناتوانی در استفاده درست یا اندک از کمک های ملیون ها دالری کشور های خارجی به ریاست تصدی ملی بس، به گفته آقای وفا باید راه هایی جستجو شود تا این ریاست، بس ها را از حالت فعلی بیرون کشیده و به خود کفایی برسد.
کاهش لین های حمل و نقل شهری در کابل نیز از مشکلاتی است که در این عرصه تاثیر گذاشته است. در گذشته موتر های ملی بس در 52 لین شهر کابل فعالیت داشتند و مردم تا اندازه ای از خدمات این سکتور در سال های 1384 تا 1386راضی بودند، اما در حال حاضر در 4 یا 5 لین، موتر های ملی بس فعالیت دارند و مردم از این کاهش نگران هستند.
آنها می گویند در حال حاضر موتر های ملی بس در تمامی لین های شهر وجود ندارد و مردم بیشتر از وسایط حمل و نقل خصوصی استفاده می کنند.
به باور مردم، مسوولین ریاست ملی بس به حل مشکلات آنان کمتر توجه می کنند و با گذشت هر روز مشکلات حمل و نقل افزایش می یابد.
با در نظر داشت ضرورت مردم به خدمات ترانسپورتی، ریاست ملی بس نیاز به حمايت دولت دارد. اما حمیدالله فاروقی استاد پوهنحی اقتصاد پوهنتون کابل می گوید که هنوز دولت به دیدهء شک و تردید به ملی بس نگاه می کند که آیا این سکتور را تحت حمایت قرار دهد یانه؟
به گفته فاروقی، مردم توان پرداخت چند افغانی بیشتر را به ترانسپورت سکتور خصوصی ندارند و نیازمند کمک از جانب دولت می باشند.
شماري از شهروندان كابل نيز از كمبود ملی بس هاي شهري شاكي بوده و مي گويند، از سه سال قبل تا اکنون وسایط ملي بس در شهر کاهش یافته است.
به گفته سعادت یکی از وکلای گذر ناحیه 13 شهرکابل، در گذشته وسایط ملی بس در ساحه دشت برچی وجود داشت، اما از دو الی سه سال بدین طرف یک واسطه نقلیه ملی بس در این ساحه فعالیت ندارد.
وی بدین باور است که شاید بین سکتور خصوصی و سکتور دولتی ملی بس، تبانی صورت گرفته باشد تا در این لین هیچ ملی بس فرستاده نشود.
وی نبود ملی بس را در این منطقه خود دال بر این ادعا می داند و می گوید: چندین بار مردم این ساحه به وزارت ترانسپورت به خاطر نبود ملی بس مراجعه کردند، اما به مشکل آنها رسیدگی نشده است.
نسیمه نیازی عضو کمیسیون مواصلات و مخابرات ولسی جرگه از نبود یک سیستم منظم در اداره ملی بس انتقاد کرده و مي گويد: امکان دارد دست هايی درعقب وجود داشته باشند که نخواهند سیستم ملی بس در افغانستان منحیث یک سکتور دولتی فعالیت نماید.
کمک ها به ریاست تصدی ملی بس
خدمات ترانسپورت شهری در سال 1354 در دورهء ریاست جمهوری سردار محمد داوود ایجاد شد. در طول ده سال گذشته بیش از یک هزار بس شهري به رياست ملی بس از کشور های هندوستان، جاپان، ایران و پاکستان کمک شده که بیشتر آن از سوی هندوستان بوده است.
به اساس گفته هاي مقامات وزارت ترانسپورت و رياست ملي بس، قرار است هندوستان یک هزار بس به افغانستان کمک نماید. گفته مي شود در سفر اخیر رئیس جمهور کرزی به هندوستان، مقامات هندي يك بار ديگر بر این كمك تاكيد كرده اند.
مساعدت اين بس ها از سوي كشور هند، بنا به موجودیت فساد اداری در ریاست تصدی ملی بس چندي پيش به حالت تعليق افتاده بود.
گفته می شود که هر موتر بزرگTATA از سوی هندوستان برای افغانستان در بدل سي و چهار تا سي و هفت هزار دالر، موتر خورد TATA در بدل هفده تا هفده هزار و چهارصد دالر، هر بس جاپانی در بدل يك صد و پنج تا يك صد و ده هزار دالر و هر موتر بس ایرانی معادل نود و پنج هزار دالر امریکایی محاسبه شده است.
غلام حضرت رئیس تصدی ملی بس نبود پرزه جات وسایط کمک شده را مشکل عمده این تصدی می داند.
به گفته غلام حضرت، هرگاه وسایط ملی بس عوارض پیدا كند، بعد از سپری شدن چند روز، این عوارض در ورکشاپ های تصدی ملی بس حل می شود.
با این وجود عبدالشکور یک تن از کارمندان ورکشاپ ریاست تصدی ملی بس می گوید که در حال حاضر وسایط ملی بس بسیار کم در این ورکشاپ مورد ترمیم قرار می گیرد.
وی که هژده سال است در این ورکشاپ کار می کند، علاوه بر نبود پرزه جات در ورکشاپ های ریاست تصدی ملی بس، به کمبود کارگران فنی ملی بس نیز اشاره می کند و می افزاید که در شعبه انجن 5 تن مصروف کار می باشند؛ که این تعداد برای ترمیم 400 عراده بس کافی نیست.
اما غوث الدين وفا رئيس اسبق تصدي ملي بس مي گويد: در گذشته این ریاست ورکشاپ کاملی را در اختیار داشت و پرزه جاتی که ضرورت بود از سوی ریاست ملی بس خریداری می شد و همچنین حدود یک هزار تن در این تصدی در چند شفت کار می کردند.
از سوي ديگر شماري از دریوران ملی بس ادعا دارند که هر گاه وسايط ملی بس دچار عوارض شود، پرزه جات آن از سوی خود دریوران خریداری می گردد و هیچگاه ریاست تصدی ملی بس با آنها همکاری نمی کند. در صورتی که پروزه جات را خریداری نکنند مجبورند وسایط ملی بس را متوقف کنند.
علاوه بر این، دريوران رياست تصدي ملي بس از سوي شماري از افراد متهم به فساد اداري مي شوند.
غوث الدين وفا در این باره می گوید: عدم مهيا كردن خدمات و سهولت ها از سوی ریاست تصدی ملی بس برای دریوران زمینه فساد را آماده می نماید.
وی در ادامه می افزاید که هرگاه دریوران خود برای وسایط ملی بس پرزه جات خریداری نمایند، در تلاش خواهند شد تا خلاف مقرارت کار نمایند و پول بیشتری بدست بیاورند.
به گفته رئیس تصدی ملی بس، عوایدی که از سه حوزهء این ریاست در مکروریان، خوشحال خان و سه راهی خواجه بغرا بدست می آید، بین 240 تا 250 هزار افغانی در یک روز است، در حالي كه به باور وي مصارف ریاست تصدی ملی بس نزدیک به دو برابر است که بعضاً از جایداد های این ارگان نیز عواید بدست می آید.
وفا می افزاید: مصارف تیل ریاست تصدی ملی بس به طور متوسط به 6 هزار لیتر در روز می رسد وعواید ریاست تصدی ملی بس در سال های 1384 تا 1386 نزدیک به یک ملیون افغانی در روز می رسيد که این ریاست می توانست تا اندازه ای زیاد مشکلات خود را بر طرف سازد.
با تغییر نظام اقتصادی افغانستان در لویه جرگه قانون اساسی، قرار بود تمام جایداد های تصدی های دولتی مطابق قانون تصدی ها به فروش برسد. اما ریاست تصدی ملی بس تنها تصدی دولتی بود که به فروش نرسید و با این وجود، کمک های زیادی نیز از کشورهای خارجی به این تصدی صورت گرفت.
به گفته عزیز شمس سخنگوی وزارت مالیه، عواید ریاست تصدی ملی بس کمتر از مصارف آنها است.
وی اضافه کرد: ملی بس های خریداری شده در رژیم های گذشته به دلیل عوارض تخنیکی از کار افتاده بودند که به فرمان رئیس جمهور، تمام آهن آن ها به فروش رسيد که از 60 ملیون افغانی فروش آن ها، 25 ملیون آن به ریاست تصدی ملی بس برای پوشش مصارف این ارگان پرداخت شد.
شمس می افزاید، نظر به راپور سالانه ریاست تصدی ملی بس، در سال 1389 این ارگان 483 ملیون افغانی در آمد به دست آورده بود که مطابق پلان این ریاست، باید 10 ملیون افغانی دیگر را به وزارت مالیه به عنوان عواید پرداخت می کرد. اما برعکس راپور سال گذشته، این ریاست 81 میلیون افغانی کسر عاید داشته است.
او همچنان اظهار داشت، ریاست تصدی ملی بس، راپور کاری شش ماه اول سال 1390 این ریاست را به وزارت مالیه تا حال ارسال نکرده است که مشخص شود در سال جاری این ریاست چقدر عواید بدست آورده است.
از سوی دیگر به گفته حمیدالله فاروقی وزیر اسبق وزارت ترانسپورت، ساختار حقوقی ریاست ملی بس یک ساختار کهنه و ناقص می باشد که در رژیم های گذشته از آن استفاده می شد و باید در این ساختار تغییرات بوجود بیاید.
وی معتقد است، بعضی از شرکت های و تصدی ها، بار دوش دولت می باشند که نباید منحیث یک منبع عایدات به آنها نگاه شود.
در همین حال دریوران می گویند، آنها روزانه مبلغ 4340 تا 4500 افغانی را به ریاست ملی بس تحویل می دهند. به گفته آن ها، تمامی موترهای ملی بس اجاره داده شده و در هر صورت باید دریور مبلغ تعیین شده را به ریاست ملی بس تحویل دهد.
انتقاد ارگان ها از یک دیگر
مشکل دیگری که در ریاست تصدی ملی بس وجود دارد، عدم همکاری ارگان ها با این اداره می باشد.
مسوولین وزارت ترانسپورت از عدم همکاری ریاست ترافیک و شاروالی کابل انتقاد کرده می گویند، تا زمانی که ایستگاه هاي عمومی و منظمی برای ملی بس ها وجود نداشته باشد، ملی بس ها نمی توانند در داخل شهر فعالیت کنند.
ننگیالی قلاتوال سخنگوی وزارت ترانسپورت و هوانواردی می گوید، در صورتی که همکاری ارگان ها نباشد، مشکلات حل نخواهد شد. وی موجودیت موتر های تونس را در شهر مشکل عمده برای وسایط ملی بس می داند.
نورالدین همدرد رئیس عمومی ترافیک کابل مشکلات موجود شهر کابل را ناشی از عدم توجه وزارت ترانسپورت دانسته می گوید: هرگاه این وزارت وسایط بیشتری را در داخل شهر فعال بسازد، این اداره هر گونه همکاری را انجام خواهد داد.
همدرد می افزود: بیشتر از سه هزار ملی بس در داخل شهر کابل برای انتقال مردم ضرورت است، در حالی که کمتر از صد عراده در داخل شهر فعالیت دارد.
وی فعالیت موتر های تونس در شهرکابل را، به علت کمبود بس های شهری دانسته، می گوید تا زمانی که مشکل مردم از سوی وزارت ترانسپورت حل نشود، راهی جز استفاده از وسایط نقلیه خصوصی کوچک وجود ندارد.
با وجود آن که ریاست تصدی ملی بس مشکلات اقتصادی را یگانه عامل مشکلات این ریاست می داند، اما سخنگوی وزارت ترانسپورت می گوید که عواید ریاست ملی بس برای آنها قابل قبول است و این ریاست توانسته مشکلات اقتصادی خود را با آن حل نماید.
مشکلات در بخش حمل و نقل شهری کابل تا به هنوز رفع نشده است و این طور به نظر می رسد که مردم پایتخت باید روزهای زیادی را سپری کنند تا بتوانند با خیالی راحت از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده کنند.
کمبود ملی بس ها و نبود مدیریت صحیح در ریاست ملی بس و وجود مشکلات عدیده و حل نشده در این ریاست و حتی وجود فساد اداری و شفاف نبودن عواید آن، چالش ها و مشکلات این بخش را روز به روز افزایش می دهد و این سکتور خدمات رسان را به ورطه سقوط نزدیک می کند.
این در حالی است که نیاز مردم به ملی بس نیز روز به روز افزایش می یابد. وسایل حمل و نقل عمومی و خصوصی توانایی کافی برای حمل ونقل فعلی شهروندان کابل را ندارند و اگر ریاست ملی بس مورد حمایت دولت قرار نگیرد، معضلات مردم پایتخت در این زمینه حل نشده باقی می ماند و زنده گی در این شهر هر روز سخت تر می گردد.
