|
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا آفتابی
هرات فردا آفتابی
مزارشريف فردا آفتابی
غزنی فردا احتمال بارندگی
جلال آباد فردا ابر پراکنده
باميان فردا آفتابی
زرنج فردا آفتابی
ميمنه فردا آفتابی
مهمترین برنامه ها
کليد گروپ
ضعف پایدار در مصرف بودجه انکشافی
تهيه شده توسط حامد کوهستانیيكشنبه 18 جدي 1390 ساعت 14:04
با وجود آن که وزارت مالیه به منظور بهبود مصرف بودجه انکشافی، پروژه های انکشافی را در سال جاری با توجه به منابع تمویل کننده واقعی و ظرفیت موجود در وزارت خانه ها و واحد های بودجوی حکومت افغانستان درنظر گرفت، اما ارقام این وزارت نشان می دهد که در هشت ماه اول سال روان، تنها 30 درصد از بودجه های انکشافی به مصرف رسیده است.
پائین بودن سطح مصرف بودجه انکشافی حکومت افغانستان در چند سال گذشته از موارد بحث برانگیز بوده و گزارش های نهایی وزارت مالیه در پایان هر سال نشان می دهد که وزارتخانه ها توانایی مصرف بودجه انکشافی و تطبیق پروژه های انکشافی را به وجه احسن نداشته است.
عزیز شمس سخنگوی وزارت مالیه کشور می گوید، منظوری پروژه های انکشافی به وزارت خانه ها با توجه به ظرفیت تطبیقی شان، درنظرگرفتن پروژه های انکشافی که منابع تمویل کننده واقعی دارند وارائه گزارش کاری وزارت خانه ها از چگونگی تطبیق پروژه های انکشافی در جلسات هفته وار کابینه، از اقداماتی است که در سال جاری به منظور بهترشدن سطح مصرف بودجه انکشافی و تطبیق پروژه های انکشافی حکومت افغانستان در نظرگرفته شده است.
به گفته سخنگوی وزارت مالیه در صورتی که اقدامات فوق درسال جاری صورت نمی گرفت با توجه به تصویب بودجه با تاخیر دو ماهه از سوی پارلمان افغانستان احتمالآ سطح مصرف بودجه انکشافی درحال حاضر پائین تر از رقم 30 درصدی فعلی آن می بود.
وی می افزاید: در ارزیابی های شش ماه اول سال، روشن گردید که وزارت خانه تنها 10 درصد از مجموع بودجه انکشافی را مصرف کرده اند که مصارف فعلی به تناسب شش ماه اول سال سطح بهتری را نشان می دهد و وزارت مالیه امیدوار است که در سه ماه آخر سال این رقم افزایش یابد.
هرچند سخنگوی وزارت مالیه از تلاش های جدید به منظور تطبیق بهتر پروژه های انکشافی و افزایش سطح مصارف بودجه خبر می دهد، اما مقامات وزارت اقتصاد که مسئولیت نظارت و ارزیابی پروژه های انکشافی را به عهده دارند، از موجودیت مشکلات بر سر راه مصارف بودجه انکشافی و تطبیق پروژه های انکشافی سخن می گویند.
سید عارف نظیف رییس عمومی طرح و توحید وزارت اقتصاد می گوید:عوامل مختلفی که در سال های گذشته سبب عدم مصرف بودجه انکشافی وتطبیق آن به شکل قناعت بخش از سوی حکومت گردیده بود، در سال جاری نیز به حالت خود باقی مانده است.
به باور وی، نبود امنیت، پائین بودن ظرفیت تطبیقی شرکت های ساختمانی و ماموران دولتی، سیستم مغلق تدارکاتی بانک جهانی، نبود هماهنگی میان ادارات دولتی و همچنین عدم هماهنگی میان کمک دهنده ها و دولت از عمده ترین مواردی است که در تطبیق پروژه های انکشافی و مصرف بودجهء آن تاثیر دارد.
مطابق به ارقام ارائه شده از سوی وزارت مالیه، سطح مصرف بودجه انکشافی وزارت امور خارجه در بیشتر از هشت ماه اول سال صفر بوده است، شرکت برشنا یک درصد از بودجه انکشافی اش را به مصرف رسانده است، ریاست آبرسانی و کانالیزاسیون 3 درصد، وزارت اطلاعات و فرهنگ 5 درصد، وزارت دفاع ملی 6 درصد، اداره ملی حفاظت از محیط زیست 7 درصد، وزارت تجارت 9 درصد، وزارت معدن وصنایع 12 درصد، وزارت اقتصاد 15 درصد، وزارت تحصیلات عالی 21 درصد و وزارت فوائد عامه 22 درصد از مجموع بودجه انکشافی شان را به مصرف رسانده است.
ریاست آبرسانی و کانالیزاسیون با 3 درصد
دسترسی به آب صحی یکی از آرزوهای مردم افغانستان است که به گفته مسئولان شرکت آبرسانی، نیاز به بودجه کافی دارد. اما بررسی های وزارت مالیه نشان می دهد که شرکت آبرسانی و کانالیزاسیون بعد از وزارت امور خارجه کمترین مصرف را از بودجه انکشافی اش داشته است.
داد محمد بهیر رییس شرکت آبرسانی وکانالیزاسیون با آن که ارقام ارائه شده از سوی وزارت مالیه را نادرست می خواند؛ طویل بودن سیستم تدارکات را به عنوان یکی از عوامل اصلی عدم مصرف بودجه انکشافی این شرکت عنوان می نماید.
به گفته رییس شرکت آبرسانی این اداره اکثر پروژه های انکشافی خود را از طریق کمک های موسسات خارجی تطبیق نموده و از بودجه انکشافی حکومت افغانستان در سال جاری تنها یک ونیم ملیون دالر به منظور تمدید شبکه آبرسانی ولسوالی اندخوی به مصرف رسانده که تا چند روز دیگر، سند مصرف بیش از پنجصد هزار دالر آن، به وزارت مالیه ارسال خواهد شد.
از سوی دیگر رییس شرکت آبرسانی می افزاید، پروژه های را که این ریاست از کمک موسسات خارجی با تطبیق پروسه تدارکات مطابق به شرایط موسسات کمک دهنده تطبیق می نمایند درحالی که هیچ تفاوتی با قانوان تدارکات ندارد، بدون تاخیربوده وهیچ نوع مشکلی در مصرف پول و زمان تطبیق پروژه بوجود نمی آید.
اداره ملی حفاظت از محیط زیست بامصرف 7 درصد
میرمحمد کاظم حبیبی رییس مالی اداره ملی حفاظت محیط زیست می گوید، امسال این اداره از طریق بودجه انکشافی یک ملیون وچهل وشش هزار دالر به منظور تطبیق چهار پروژه دریافت نموده که مبلغ هفت صدهزار دالر آن به پروژه اعمار ساختمان محیط زیست که یک پروژه چند ساله است در مرکز اختصاص یافته است.
وی ضمن تائید مصرف هفت درصدی این اداره از بودجه انکشافی تا ماه قوس می گوید، تا چند روز آینده دو حواله از سوی این اداره به وزارت مالیه ارسال خواهد شد که با اجرای آن ازسوی وزارت مالیه، رقم مصرف بودجه انکشافی اداره ملی حفاظت محیط زیست به بیش از شصت وپنج درصد خواهد رسید.
مطابق ارقام ارائه شده از سوی اداره ملی حفاظت محیط زیست، سالانه بیش از سه هزار طفل به دلیل آلوده بودن محیط، آب و هوا جانشان را از دست می دهند.
حال سوالي كه در اذهان عامه خلق مي شود اين است كه با توجه به ارقام فوق، اعمار ساختمان محیط زیست اهمیت بیشتری دارد یا تطبیق پروژه های که در کاهش آلودگی محیط زیست موثر است؟
رییس مالی وحسابی اداره ملی حفاظت از محیط زیست می گوید، سیستم نظارت کیفیت هوا در شهرکابل، ارزیابی حیات وحش و مطالعه سروی زباله ها و چگونگی دخلیل ساختن سکتور خصوصی در این پروژه، از پروژه های دارای اولویت نسبت به پروژه های منظور شده در بودجه انکشافی 1390 از دید اداره ملی حفاظت محیط زیست بوده که این اداره با ارائه پیشنهاد به کمیته بودجه از وزارت مالیه و کمیته تصویب بودجه درخواست نموده بود اما با آن که پروژه های متذکره در پرنصیب مورد تائید وزارت اقتصاد وکمیته بودجه قرار گرفت، ولی به دلیل عدم علاقمندی کشورهای کمک دهنده در بودجه سال جاری گنجانیده نشده است.
وزارت معادن وصنایع با مصرف 12 درصد
جواد عمر سخنگوی وزارت معادن وصنایع، ارقام ارائه شده از سوی وزارت مالیه را در رابطه به مصرف بودجه انکشافی این وزارت درهشت ماه اول سال رد نموده و می گوید، از مجموع سیزده ملیون دالر که در بودجه انکشافی سال جاری به وزارت معادن اختصاص یافته تا هنوز حدود هشت ملیون دالر آن به مصرف رسیده و رهبری این وزارت توقع دارد تا پایان سال مبلغ باقی مانده نیز در پروژه های انکشافی سال جاری به مصرف برسد.
وزارت اقتصاد با مصرف 15 درصد
با آن که ارزیابی ونحوه تطبیق پروژه های انکشافی وزارت خانه ها و واحد های بودجوی حکومت، از وظایف وزارت اقتصاد می باشد، خود این وزارت نیز به اساس ارقام ارائه شده از سوی وزارت مالیه در بیشتر از هشت ماه اول سال جاری از مجموع بودجه انکشافی اش تنها 15 درصد آن را به مصرف رسانده است.
سید عارف نظیف رییس عمومی طرح و توحید وزارت اقتصاد با آن که سطح مصرف بودجه انکشافی این وزارت را حدود 50 درصد عنوان می نماید اما تاکید می کند که تطبیق و یا عدم تطبیق پروژه های انکشافی وزارت اقتصاد، در انکشاف اقتصاد افغانستان تاثیر چندانی ندارد.
به باور وی، عدم مصرف بودجه انکشافی از سوی وزارت خانه های که پروژه های عام المنفعه برای مردم ارائه می نمایند، خیلی ها مهم بوده و قابل بحث می باشد.
وزارت تحصیلات عالی با مصرف 21 فیصد
عبدالعظیم نوربخش رییس نشرات وسخنگوی وزارت تحصیلات عالی، هرچند با ارقام ارائه شده از سوی وزارت مالیه چندان موافق نیست، اما بدون ارائه ارقام دقیق می گوید که با توجه به مشکلات موجود، پروژه های انکشافی این وزارت به شکل بهتری تطبیق گردیده است.
وی طویل بودن پروسه تدارکات و اجرای به موقع تخصیصات را از عمده ترین عوامل عدم مصرف بودجه انکشافی عنوان نموده می گوید، رهبری وزارت توقع دارد که تا پایان سال جاری بیشتر از 50 درصد بودجه انکشافی را به مصرف برساند.
وزارت فواید عامه با مصرف 22 فیصد
وزارت فواید عامه ازجمله نهاد هایی است که سالانه بودجه نسبتآ زیادی را به منظور تطبیق پروژه های عام المنفعه از طریق بودجه انکشافی دریافت می نماید.
محمد اکبر بارکزی معیین مالی و اداری این وزارت ارقام ارائه شده از سوی وزارت مالیه را تائید نموده، می گوید که بر اساس ارزیابی های انجام شده از سوی تیم تخنیکی این وزارت کار پروژه های انکشافی وزارت فواید عامه در بیشتراز هشت ماه گذشته، مطابق به توقوع رهبری این وزارت تطبیق گردیده، اما چون شرکت های قراردادی تا هنوز پول هایشان را درخواست ننموده اند سطح مصرف بودجه انکشافی وزارت فواید عامه را پائین نشان می دهد.
وی علاوه نمود که شرایط مناسب کاری درسال جاری فرصت را برای تطبیق پروژه های انکشافی این وزارت مساعد نموده و احتمالآ تا ختم سال 65 الی 75 درصد از بودجه انکشافی وزارت فواید عامه، در پروژه های انکشافی این وزارت به مصرف برسد.
معیین مالی وزارت فواید عامه می افزاید که عدم پرداخت پول از سوی کشورها و موسسات کمک دهنده در پروژه های تعهد شده سبب می گردد که پروژه های پیش بینی شده در بودجه انکشافی وزارت خانه ها بصورت مکمل تطبیق نگردد.
قابل یاد آوری است که کلید گروپ تلاش نموده تا نظریات مسئولان وزارت خانه های دفاع ملی، تجارت وصنایع، اطلاعات وفرهنگ و شرکت برشنا را نیز در این گزارش داشته باشد، ولی با وجود تماس های مکرر، مسئولان نهادهای متذکره حاضر به ارائه معلومات مورد نظر نشدند.
هر چند که ادارات دولتی طولانی بودن قانون تدارکات، عدم پرداخت به موقع وجوه مالی از سوی نهادهای کمک دهنده و تصویب ناوقت بودجه ازسوی ولسی جرگه را از عوامل اصلی پائین بودن سطح مصرف بودجه وعدم تطبیق پروژه های انکشافی اعلام می کنند، اما شماری از کارشناسان و نمایندگان مردم در ولسی جرگه برعلاوه مشکلات فوق عوامل دیگری را نیز مطرح می نمایند.
امیرخان یار رییس کمسیون مالی وبودجه ولسی جرگه می گوید، عواملی را که مسئولان وزارت خانه ها مطرح می نمایند، تاثیرات اندکی بر عدم مصرف بودجه به جا می گذارد اما دلیل اصلی این مشکل درپائین بودن ظرفیت ونبود احساس ملی در رهبری ادارات حکومتی می باشد.
رییس کمسیون مالی وبودجه ولسی جرگه علاوه می نمایند که پس ازسپری شدن رخصتی های ولسی جرگه موضوع را به شکل جدی از طریق نماینده های مردم در ولسی جرگه تعقیب خواهند نمود.
درهمین حال حمیدالله فاروقی استاد پوهنزی اقتصاد پوهنتون کابل، درخصوص عدم تطبیق پروژه های انکشافی؛ کم رنگ بودن نقش نظارتی پارلمان، عدم توجه مدیران درجه اول به واقعیت های عینی جامعه و تثبیت اولویت های انکشافی از سوی کمک دهندگان به دلیل نبود ظرفیت و ابتکار مسئولان را، از عمده ترین عوامل عدم مصرف بودجه انکشافی از سوی حکومت افغانستان عنوان می کند.
بهانه تراشی و ناتوانی مسئولان ادارات دولتی درعدم تطبیق پروژه های زیربنایی ومصرف بودجه انکشافی در 10 سال گذشته، مشکلات مردم افغانستان را جدی تر ساخته و درعرصه های مختلف زندگی مردم، كمترين بهبود را داشته است.
از سوي ديگر موجودیت فساد گسترده و روز افزون در نهادهای دولتی و غیر دولتی سبب گردیده است تا رقم مجموعی بودجه انکشافی حکومت افغانستان که اغلب توسط جامعه جهانی تمویل می گردد، سال به سال سیرنزولی را بپیماید.
بر اساس ارقام ارائه شده توسط وزارت مالیه، بودجه انکشافی افغانستان در سال 1388 به 118 ملیارد افغانی می رسید، درحالی که این رقم درسال گذشته به 99 ملیارد و درسال جاری به 75 ملیارد افغانی كاهش پیدا کرده است.
