|
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا آفتابی
هرات فردا آفتابی
مزارشريف فردا آفتابی
غزنی فردا احتمال بارندگی
جلال آباد فردا ابر پراکنده
باميان فردا آفتابی
زرنج فردا آفتابی
ميمنه فردا آفتابی
مهمترین برنامه ها
کليد گروپ
آب حیاتی ترین نیاز بشر
تهيه شده توسط کرشمه فخری- ادیت عبدالغیور وزیریسه شنبه 27 جدي 1390 ساعت 11:57
آب به عنوان حیاتی ترین نیاز بشر، در صدر نیازهای روزانه ی اولیه هر فرد قرار دارد. براساس پیش بینی های صورت گرفته، در چند سال آینده کمبود آب به یکی از بزرگترین معضلات جهان تبدیل خواهد شد و این در حالی است که به دلیل عدم استراتیژی خاص دولت در این زمینه علاوه بر کمبود آب به دلیل خشکسالی های اخیر، غیرصحی بودن آن نیز نگرانی های زیادی را به وجود آورده است.
تجمع بيش از حد جمعيت در پايتخت كشور، وجود آلاینده های آب در شهر كابل و بي توجهي مسئولان و مردم باعث شده تا با گذشت هر روز، آب هاي كابل در مقايسه به هر گوشه ديگر كشور آلوده تر گردد.
از سويي تغييرات اقليم نیز باعث كم شدن آب هاي زير زميني شده و انتظار مي رود تا سال 2050 ميلادي آب هاي موجود زيرزميني كابل به نصف كاهش يابد.
براساس گزارش ها، بیش از 50 درصد نفوس كشور از دسترسي به آب آشاميدني صحي محروم اند.
ثريا دليل سرپرست وزارت صحت عامه كشور مي گويد: به اساس سروي جديد اين وزارت در حدود نصف نفوس افغانستان به آب آشامیدنی صحی دسترسی دارند که این رقم در شهرها 77 درصد و در دهات 49 درصد است.
کابل 30 درصد
به گفته انجنير محمد نعيم توخي رييس ديپارتمنت هايدرو جيولوژي وزارت معادن، تنها 30 درصد از شهروندان كابل كه تحت پوشش شبكه آبرساني قرار دارند، به آب هاي آشاميدني صحي دسترسي دارند.
به گفته توخی، در شهر كابل 30 درصد مردم از آب هاي صحي آشاميدني بخش آبرساني استفاده مي كنند و 70 درصد ديگر آناني كه از چاه هاي سرباز و بمبه ها استفاده مي كنند، غير صحي است."
از سويي ديگر محمد نعيم اقرار رييس فاكولته زمين شناسي پوهنتون كابل به اين باور است كه تا كنون رقم دقيقي در مورد دسترسي مردم به آب آشاميدني صحي در دست نيست و در اين مورد تحقيقي هم صورت نگرفته است.
آقاي اقرار مي گويد، ارقام پراکنده ای که از منابع مختلف وجود دارد بسیار خوشبینانه است و نشان می دهد که در حدود 28 تا 30 درصد مردم شهر کابل به آب صحی دسترسی دارند.
به باور وی، معيار اين سنجش، آب شبکه های آبرسانی، آب چاه های سر بسته و آب چاه های بمبه ای مي باشد. اما تا حالا کسی تحقیق نکرده که آیا اين آب ها صحی می باشد یا نه؟
با آنكه ارقام مختلفي در مورد دسترسی شهريان كابل به آب آشاميدني صحي از سوي مسئولان ذكر مي گردد، اما كارشناسان محيط زيست معتقدند که به علت نبود معيارهاي لازم براي آب آشاميدني صحی، آب هاي شهر كابل به صورت عموم آلوده شده اند.
كاظم همايون كارشناس محيط زيست، استفاده بي رويه از آب هاي شهر كابل و نبود استندرد براي آب صحی را خطرناک دانسته، مي گويد:"به نظر من تمامي آب هاي شهر كابل آلوده است، به ويژه این که در آب هاي زير زميني كابل سرب بيش از حد معياري(بيش از يك ميلي گرام در ليتر) وجود دارد كه علاوه بر خطر سرطان زایی، سكته و ده ها بيماري ديگر را به وجود می آورد."
افزايش مرگ اطفال
اين در حاليست که كارشناسان صحي، نبود آب آشاميدني در كشور را مشکل جدي براي شهروندان خوانده و يكي از عوامل بلند بودن مرگ و مير اطفال در افغانستان را نبود آب آشاميدني صحي مي دانند.
غلام سخی كارگر نور اوغلي، سخنگوی وزارت صحت عامه كشور می گويد:" سروی این وزارت نشان می دهد که هنوز 46 درصد مردم افغانستان به آب آشامیدنی صحی دسترسی ندارند، که این امر باعث اسهال در اطفال و مرگ آنان می شود، در پهلوی آن امراض دیگری را نیز ناشی می شود."
با اين حال مقامات در شركت آبرساني و كاناليزاسيون مي گويند، از جمعيت بيش از 5 مليوني پايتخت، در حال حاضر تنها 52 هزار خانواده تحت پوشش اين شركت قرار دارد.
انجنیر دادمحمد بهير ریيس عمومي شركت آبرساني و كاناليزاسيون مي گوید: "ما در مجموع توزيع آب را به 52 هزار فاميل بر عهده داريم و روی دو پروژه ديگر هم كار جريان دارد كه با تكميل آنها حدود 15 هزار فاميل ديگر نيز از آب های صحی مستفيد خواهند شد."
آلوده كننده ها
نبود سيستم كاناليزاسيون، افزايش جمعيت، موجوديت و اعمار فابريكه ها در شهر و بي توجهي مردم و مسئولان، عوامل عمده اي اند كه به باور كارشناسان و مسئولان، باعث آلودگي آب هاي شهر كابل شده است.
انجنير محمد نعيم توخي رييس ديپارتمنت هايدرو جيولوژي وزارت معدن، آلودگي آب كابل را ناشي از تجمع زباله ها، افزايش نفوس و چاه هاي سرباز دانسته می گوید:" بیشتر آلودگي آب های شهر کابل بیولوژیکی(مکروب ها) است که ناشی از تجمع زباله ها مي باشد. رودخانه کابل یکی از آلاینده های اصلی آب های زیر زمینی کابل، یکی از این نمونه ها است."
از سويي هم دفن کثافات و مواد منفجر نشده در هر جا، نفوس بیش از حد در شهر کابل، نبود شبکه آب رسانی و موجوديت بدرفت ها و چاه های سر باز همه در آلوده ساختن آب های زیر زمینی نقش دارند.
نبود سيستم كاناليزاسيون و حفاري هاي خود سر چاه هاي عميق و نيمه عميق و چاه هاي سپتيك غيرتخنيكي از عوامل ديگري اند كه باعث آلودگي آب هاي شهر كابل است.
داد محمد بهير رييس شركت آب رساني و كاناليزاسيون مي گويد، درنظر نگرفتن فاصله لازم ميان چاه هاي سپتيك با چاه هاي فاضلاب در شهرك هاي تازه اعمار شده خود عاملي است كه باعث آلودگي آب ها مي گردد.
وي مي افزايد:" در شهرك هاي تازه اعمار شده، چاه هاي عميق در نزديكی چاه هاي سپتيك حفر می شود كه اين خود سبب آلودگي چاه هاي آب آشاميدني شده است."
با اين حال داد محمد بهير، نبود بودجه كافي براي شركت آب رساني را عامل ناتواني اين رياست در بهبود آبرسانی دانسته و مي افزايد:" اگر ما تنها كاناليزاسيون شهر كابل را سرمايه گذاري كنيم، حداقل 400 مليون دالر نياز داريم، چون شهر كابل از اساس كاناليزاسيون ندارد. اين كار يك تكنالوژي قيمتي نياز دارد و در زمان تهداب گذاري بايد در نظر گرفته مي شد."
وی ادامه می دهد: "در حال حاضر زماني كه ما به دونر ها مراجعه مي كنيم آنها مي گويند كه شما اول بايد توجه به آب داشته باشيد و بعد روي كاناليزاسيون بپردازيد."
مصرف 3 درصد بودجه انكشافي
در حالي كه مقامات رياست آبرساني و كاناليزاسيون از نبود بودجه كافي شكايت دارند، اما مصارف بودجه سال روان اين رياست نشان مي دهد كه آنان از بودجه انكشافي خويش تنها 3 درصد آن را به مصرف رسانيده اند.
بهير همچنان وزارت معدن را در قسمت جلوگيري از حفاري هاي خود سر مقصر دانسته مي گويد:" اين وظيفه وزارت معدن است كه جلو حفاري هاي خود سر را بگيرد و همين حالا در بسياري از مناطق شهر كابل چون دشت برچي و ده خدايداد مردم چاه هاي عميق زيادي را حفر كرده اند."
اما بنابر گفته مقامات وزارت معادن كشور، نظر به قانون آب، حفر چاه براي دسترسی به آب آشاميدني حق هر شهروند افغانستان است.
انجنير محمد نعيم توخي رييس ديپارتمنت هايدرو جيولوژي وزارت معادن در مورد مي گويد:" ماده 38 قانون آب مي گويد كه حفر چاه هاي عميق به اجازه وزارت معادن و ساير ارگان هاي مربوطه صورت مي گيرد اما آب هاي معيشتي و نوشيدني از اين امر مستثنا است، يعني مردم مي توانند بدون اجازه آنها، برای آب آشامیدنی چاه حفر كنند."
از سويي ديگر كاظم همايون كارشناس مسايل محيط زيست، با انتقاد از كاركردهاي اداره ملي حفاظت از محيط زيست، وزارت صحت و ديگر ارگان هاي مسئول می گويد: عدم توجه ارگان هاي مسئول به موجوديت و رشد روز افزون عناصر آلوده كننده آب آشاميدني در شهر كابل چون موتر شويي ها و استفاده بي رويه از كود كيميايي، باعث شده تا بر آلودگي آب هاي كابل افزوده گردد.
از سويي ديگر غلام حسن اميري رييس تغيیرات اقليم اداره ملي حفاظت از محيط زيست مي گويد: این اداره در حال حاضر استندرد خاصي براي آب ندارد، اما از چندي بدين سو روي ترتيب لايحه استندرد برای آب آشاميدني كار مي كند، اما تا كنون اين طرح به پايان نرسيده است.
از سوی دیگر سلطان محمود محمودي رييس تنظيم امور آب وزارت انرژي و آب كشور مي گويد: از دو سال به اين سو تلاش دارند كه از طريق راه اندازي پروژهاي بند ذخيرهء شاه توت و بند ذخيره گلبهار، آب آشاميدني را براي باشندگان شهر كابل تامين نمايد.
كاظم همايون نيز به اين باور است كه براي رفع مشكلات آب آشاميدني شهروندان شهر كابل بايد از نقاط ديگر كشور به ويژه شمال كابل آب وارداتي وارد كابل نموده و در سر سبزي شهر كابل بايد توجه بيشتر صورت بگيرد.
كارشناسان، آب های زیر زمینی را به عنوان ذخیره استراتیژیک کشور مي دانند و به اين باور اند، زماني كه کشور با کمبود جدی آب مواجه می شود، در آن صورت است كه به آب هاي زير زميني رجوع مي شود، با این وجود هیچ گونه کنترولی روي استخراج آب های زیر زمینی از سوي مسئولان وجود ندارد.
به باور نعيم اقرار استاد زمين شناسي پوهنتون کابل، دولت بيشتر به مسايل سياسي متوجه است و به پروژه هاي زيربنايي كه حيات مردم و آينده كشور به آن بستگي دارد هيچ توجهي نمي كند.
وي مي افزايد:" بلند منزل هایی که ساخته شده همه چاهای آب جذبان برای خود ساخته اند که اين خود آب ها را آلوده می کند. تا زمانی که حفر چاه های خودسر ادامه یابد و هر بلند منزل برای خود یک چاه بدرفت بسازد، دور نمای آب های زیر زمينی چی از نظر کیفیت و چی کمیت کاملا تاریک است."
با تمام این نگرانی هایی که ابراز شد، این گونه به نظر می رسد که مشکل آب آشامیدنی صحی زمانی رفع خواهد که مسئولان و ارگان های دولتی به طور جدی علاوه بررسی این معضل، راه های کنترول آلاینده های آب های سطحی و زیر سطحی را به عنوان یک برنامه ملی روی دست گیرند و نگذارند تا تمام آب های کشور که روز به روز کاهش می یابد، غیر صحی گردند و همین مقدار هم نابود شود.
